جوشکاری یکی از مشاغل پرخطر است که در آن افراد به استفاده از دستگاهها و مواد شیمیایی مختلف برای اتصال فلزات و سایر مواد میپردازند. این کار به دلیل ماهیت آن، میتواند منجر به بروز بیماریها و مشکلات مختلف جسمانی شود. در این مقاله، به بررسی بیماریهای شایع در جوشکاران و روشهای پیشگیری از آنها خواهیم پرداخت.
1. مشکلات تنفسی (بیماریهای ریه)
علت:
یکی از شایعترین بیماریها در جوشکاران، مشکلات تنفسی است. در حین جوشکاری، دود ناشی از ذوب فلزات، گازهای سمی مانند اکسید آهن، سیلیکاتها و فلزات سنگین منتشر میشود که تنفس آنها میتواند باعث آسیب به ریهها و بروز بیماریهای مزمن شود.
بیماریهای رایج:
- آسم شغلی: واکنشهای آلرژیک به دود جوشکاری میتواند منجر به آسم شود.
- برونشیت مزمن: به دلیل تماس طولانی مدت با گازهای مضر.
- آمفیزم و بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD): ناشی از استنشاق گازهای سمی و ذرات معلق.
روشهای پیشگیری:
- استفاده از دستگاههای تهویه مناسب در محل کار.
- استفاده از ماسکهای مخصوص جوشکاری که فیلترهای هوا را دارند.
- انجام آزمایشات منظم ریه برای تشخیص مشکلات تنفسی در مراحل اولیه.
2. مشکلات بینایی
علت:
جوشکاران در معرض نور شدید و ماوراء بنفش (UV) ناشی از قوس الکتریکی قرار دارند که میتواند به چشمانشان آسیب برساند. این آسیبها معمولاً به صورت “آفتاب سوختگی” چشم یا آسیب به شبکیه بروز میکند.
بیماریهای رایج:
- آفتابسوختگی چشم: درد و حساسیت به نور ناشی از قرار گرفتن در معرض نور UV.
- تحریک و التهاب ملتحمه: از بین رفتن رطوبت چشم و التهاب.
روشهای پیشگیری:
- استفاده از عینکهای ایمنی با فیلتر UV.
- استفاده از شیلدهای جوشکاری برای جلوگیری از تابش مستقیم نور.
- بررسی و تعویض منظم تجهیزات حفاظتی چشم.
3. آسیبهای پوستی
علت:
در حین جوشکاری، جوشکاران در معرض حرارت شدید، جرقهها و ذرات فلزی داغ قرار میگیرند که میتواند منجر به سوختگی و آسیب به پوست شود.
بیماریهای رایج:
- سوختگیها: از تماس مستقیم با جرقههای جوشکاری.
- زخمهای سطحی: ناشی از برخورد با قطعات داغ فلز.
- التهاب پوست و اگزما: بر اثر تماس مداوم با مواد شیمیایی و گازهای تولید شده در فرایند جوشکاری.
روشهای پیشگیری:
- استفاده از لباسهای مقاوم در برابر حرارت و جرقهها.
- پوشیدن دستکشهای مقاوم در برابر گرما.
- استفاده از تجهیزات حفاظتی مناسب برای بدن، مانند پیشبند و کاپشنهای محافظ.
4. مشکلات اسکلتی-عضلانی
علت:
جوشکاری نیازمند موقعیتهای فیزیکی خاص و مدت زمان طولانی در حال ایستاده یا خمیده است. این وضعیتها میتوانند به مفاصل و عضلات فشار وارد کنند و مشکلات اسکلتی-عضلانی ایجاد کنند.
بیماریهای رایج:
- درد کمر و گردن: به دلیل وضعیتهای نادرست یا بلند کردن بارهای سنگین.
- آسیب به مفاصل زانو و آرنج: در اثر فشار مداوم و حرکات تکراری.
- التهاب عضلات و تاندونها: به دلیل حرکات تکراری و فشارهای واردشده به عضلات.
روشهای پیشگیری:
- استفاده از ارگونومی مناسب در محیط کار.
- استراحتهای منظم و انجام حرکات کششی برای کاهش فشار.
- استفاده از کمربندهای حمایتی برای کمر و زانو.
5. مسمومیتهای شیمیایی
علت:
جوشکاران ممکن است در معرض گازهای سمی مختلف مانند منواکسید کربن، ازن و فلزات سنگین مانند سرب و کروم قرار گیرند. این مواد شیمیایی میتوانند به سیستم عصبی، کلیهها و کبد آسیب برسانند.
بیماریهای رایج:
- مسمومیت با منواکسید کربن: باعث سرگیجه، تهوع و حتی مرگ میشود.
- آسیب به کبد و کلیه: ناشی از تماس با فلزات سنگین.
- اختلالات عصبی: به دلیل تماس با مواد شیمیایی خطرناک.
روشهای پیشگیری:
- استفاده از تهویه مناسب برای کاهش میزان گازهای سمی.
- استفاده از ماسکها و فیلترهای مخصوص برای محافظت در برابر گازهای سمی.
- نظارت دقیق بر کیفیت هوا در محیط کار.
نتیجهگیری
جوشکاری یک حرفه با خطرات زیادی است که میتواند به سلامت جوشکاران آسیب برساند. با این حال، رعایت اقدامات ایمنی و استفاده از تجهیزات حفاظتی مناسب میتواند خطرات این حرفه را به حداقل برساند. آموزشهای لازم، استفاده از ابزارهای مناسب، و مراقبتهای پزشکی به موقع میتواند به سلامت جوشکاران کمک کند و از بروز بیماریها جلوگیری کند. همچنین، رعایت استانداردهای ایمنی و محیط کاری سالم نقش بسزایی در پیشگیری از آسیبها دارد.