طب کار پویه بهداشت حرفه‌ای طب کار بررسی سلامت شغلی , عوامل فیزیكي زیان آور در محیط کار (صدا) و تعیین سختی کار کارگران

طب کار بررسی سلامت شغلی , عوامل فیزیكي زیان آور در محیط کار (صدا) و تعیین سختی کار کارگران



طب کار سلامت شغلی عوامل فیزیكي زیان آور در محیط کار (صدا) و تعیین سختی کار کارگران

در مقوله طب کار سلامت شغلی عوامل فیزیكي زیان آور در محیط و بررسی شرایط کارمندان و کارگران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
لذا مرکز تخصصی طب کار پویه واقع در غرب تهران با همکاری با مراکز بهداشت حرفه‌ای تهران , شرایط کارگاهها و کارخانه‌ها را به لحاظ استاندارد های طب کار سلامت شغلی عوامل فیزیكي زیان آور در محیط مانند صدا جهت تعیین سلامت محیط و تعیین سختی کار کارگران و کارمندان مورد بررسی قرار میدهد.طب کار سلامت شغلی عوامل فیزیكي زیان آور در محیط
صدا نامتعارف بر بازدهی و سلامت کارگران تاثیر مستقیم دارد و باعث بالا بردن سختی کار آنها می‌شود.

عوامل فیزیكي زیان آور در محیط کار به عواملي گفته مي شود که ماهیت انرژي دارند و مي توانند بر سلامت كاركنان اثرات سوء به جاي بگذارند .
این عوامل را بطور كلي به ۵ دسته زیر تقسیم مي كنند:

  1. (HEAT and Cold)  گرما و سرما شرایط جوي نامناسب
  2. (NOISE) صدا
  3. (VIBRATION) ارتعاش
  4. (RADIATION) پرتوها
  5. (BAD LIGHTING)  روشنایي نامناسب

این عوامل عموما به دلیل كاركرد تجهیزات ، ماشین آلات و تكنولوژي هاي صنعتي و آزمایشگاهي ایجاد شده و بایستي اقدامات كنترلي در خصوص آنها انجام گیرد.

صدا:

در بیان طب کار سلامت شغلی عوامل فیزیكي زیان آور در محیط امروزه صدا به عنوان یك مشكل جدي در محیط های كاري مطرح است.

بنابر آمار و ارقام منتشرشده از سوي سازمان بین المللي كار و طب کار سلامت شغلی عوامل فیزیكي زیان آور در محیط مقدار زیادي از كاركنان در سراسر جهان در معرض اینعامل قرار دارند .

طبق استاندارد های طب کار سلامت شغلی عوامل فیزیكي زیان آور در محیط مهمترین دلایل ایجاد صدا در محیط های كار عبارتند از : فرسودگي ماشین آلات ،خوردگي و سایش قطعات ماشین آلات ،عدم تعادل مكانیكي تجهـیزات ، عدم سرویس به موقع ماشین الات ونامناسب بودن سطوح كاري در محیط كار.

اثرات صدا بر سلامت كاركنان :

  • اثر بر مكانیسم شنوایی:  ایجاد افت شنوایي
  • اثرات فیزیولوژیكي : مثل افزایش ضربان قلب ،افزایش ریتم تنفس ، افزایش فشار خون ، به هـمین دلیل امروزه صدا را بعنوان فاكتوري مهـم در بیماری هاي قلبي- عروقي معرفي مي كنند.
  • اثرات رواني مثل كاهـش تمركز ، افزایش هـیجان پذیري ، افزایش اشتباهات فردي، عصبانیت و افسردگي .
    به هـمین دلیل امروزه ثابت شده است که  نرخ حوادث شغلي در محیط های پر سر وصدا زیاد است .

از بین اثرات فوق ،اثر بر مكانیسم شنوایي از هـمه مهـم تر است .

افت شنوایي ناشي از صدا به دو دسته تقسیم مي شود:

  • افت شنوایي موقت: حد اكثر شانزده ساعت پس از قطع تماس علائم بر طرف مي شود.
  • افت شنوایي دائم : این افت در تماسهاي مكرر با صدا ایجاد مي شود بطوریکهـ ابتدا فرد در شنیدن صداهایي با فركانس بالا دچار مشكل شده و پس از مدتي ( که این مدت مي تواند ۲ الي ۵ سال طول بكشد )
    فرد در شنیدن مكالمات نیز دچار مشكل میگردد.
    بدلیل اینکه تماس كاركنان با صدا در محیط كار مكرر مي باشد ، افت شنوایي ایجاد شده در آنها از این نوع بوده و معمولاً سیر كند دارند .طب کار سلامت شغلی عوامل فیزیكي زیان آور در محیط
    مهـمترین ویژگي این افت شنوایي آن است که فرد در سالهاي اولیه مواجهـه با صدا، متوجه افت شنوایي خود نميشود و فقط از طریق آزمایش شنوایي سنجي ( ادیومتري) مي توان به وجود آن پي برد.
    بنابراین انجام این آزمایش براي افرادي که مكرر در معرض صدا قرار دارند سالي یك بار الزامي است .

معیارهاي آسیب رساني صدا

عواملي که در ایجاد آسیب ناشي از صدا و شدت آسیبها مؤثرند عبارتند از :

  • شدت صدا : منظور انرژي صوتي است کهـ در واحد زمان برواحد سطح در هـر نقطهـ وارد مي شود .
  • براي بیان شدت صدا از یك واحد لگاریتمي به نام دسي بل استفاده مي شود بنابراین هـر قدر دسي
    بل صدا زیاد باشد ،آسیب رساني آن بیشتر خواهـد بود .
  •  فركانس صدا : به تعداد نوسانات امواج صوتي در واحد زمان ،فركانس صدا مي گویند و با واحد هـرتز
    آن را بیان مي كنند.
    اصواتي که فركانس آنها بین ۱۰۰۰ هـرتز تا ۴۰۰۰ هـرتز است مي توانند آسیب بیشتري به گوش واردكنند
    و در این میان فركانس ۴۰۰۰ هـرتز ، آسیب رسان ترین فركانس محسوب مي گردد. این موضوع به ساختمان
    آناتومیك گوش و فیزیولوژي شنیدن مربوط است .
    بنابراین اصوات با دسي بل یكسان ممكن است به دلیل تفاوت در فركانس ، آسیب رساني متفاوت داشته باشند.
  • زمان تماس : هـر قدر زمان مواجهـه افراد با سروصدا بیشتر باشد آسیب رساني بیشتر است .
  • حساسیت هاي فردي : حساسیت هاي افراد نسبت به صدا با یكدیگر متفاوت است.
    برخي از افراد در برابر صدا مقاوم هـستند و حتي مواجهـه با اصوات شدید نمي تواند آسیب به آنها وارد كند.
    برعكس بعضي دیگر داراي حساسیت زیاد نسبت به صدا هـستند و در شدت هاي پایین صوت نیز ممكن است آسیب ببینند.
  • حدود مجاز مواجهـه صدا :حدود مجاز مواجهـه با صدا در كشور هاي مختلف ، متفاوت است و سازمان ها و انجمن هاي علمي داراي استانداردهاي مختلفي مي باشند.
    حدود مجاز مواجهـه با صدا در كشور ایران به قرار زیر است :

میزان مواجهـه با صدا براي ۸ ساعت كار در روز ( و ۴۰ ساعت كار هـفتگي ) برابر با ۸۵ دسي مي باشد و چنانچه زمان مواجهـهـ نصف شود ، فرد مي تواند در معرض ۳ دسي بل صداي بیشتر قرار گیرد.

(مثلا براي ۴ ساعت مواجهـه با صدا در روز میزان ۸۸ دسي بل صدا مجاز است )

این حدود به هـیچ وجه مرز بین سلامتي و بیماري نمي باشد و صرفاً بعنوان معیار كنترلي مطرح مي گردد.

كنترل صدا:

كنترل صدا یعني كاهـش مواجهـه با صدا تا حد مجاز  سه روش كلي براي كنترل صدا در محیط كار وجود دارد که عبارتند از:

  • كاهـش صداي منابع صوتي : اینكار ممكن است از طریق روش هاي ساده مثل سرویس و روغنكاري قطعات ماشین آلات ، تعمیر قطعات معیوب و نصب پایه هاي ضد ارتعاش صورت گیرد .
    یا از طریق روشهاي مهـندسي پیچیده تر مثل طراحي و نصب صدا خفه كن بر روي ماشین آلات انجام شود .
  • كاهـش صدا در مسیر انتشار : این كار از طرق نصب مواد جاذب در سطوح كارگاه و كاهـش صداي انعكاسي و یا نصب موانع صوتي بین منابع صوت و كاركنان انجام پذیراست .
  • استفاده از گوشي هاي حفاظتي : این گوشي ها انواع مختلف دارند كه مهـمترین آنها عبارتند از:
    (Ear muff) : گوشي هاي روي گوش كاهـش صداي قابل توجه دارند ولي استفاده از آنها تا حدي دشوار است .

(Ear plug): گوشي هاي داخل گوش كاهـش صداي آنها كم است ولي كاركنان مي توانند به راحتي از آنها
استفاده كنند .

(Ear mold) : كاهـش صداي خوبي دارند و استفاده ازآنها نیز نسبتاً آسان و قالب هاي گوشي است ،
لیكن مراحل قالب گیري و ساخت آنها نسبتاً مشكل و وقت گیر است .

 

روش های اصلي کنترل صدا در منبع:

  • انتخاب صحیح دستگاه متناسب با فرایند تولید.
  • نگهـداری صحیح دستگاهـها.
  • محل و نحوه استقرار دستگاه.
  • کنترل ارتعاش.
  • نصب کاهـش دهـندهـهاي صدا بروي دستگاه.
  • تغییر در دستگاه و کار اجزا.
  • محصور کردن دستگاه.

روشهاي اصلي کنترل صدا در مسیر ارتعاش

  • مجزا نمودن منابع اصلي صدا از سایر منابع.
  • جدا سازي بخشهاي پر صدا از سایر بخشهاي کارگاه
  • کنترل صدا مبني بر جذب صدا.
  • کنترل مبتني بر ایزولاسیون صوتي.
  • (active noise control) دفاع صوتي
  • ایجاد پناهـگاه صوتي براي کارگر

 

برای دیدن مشابه در طب کار به بلاگ مراجعه کنید.

ما را در نقشه گوگل پیدا کنید .

برچسب‌ها:, , , , , ,

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *